नेटभेट

  स ध्या तंत्रज्ञान क्षेत्रात ChatGPT आणि AI हे शब्द इतके रुजले आहेत की याशिवाय इंटरनेट वापरणे हा गुन्हा आहे की काय असे वाटू लागले आहे. या ChatGPT मुळे नेमका काय परिणाम होईल, किती नोकऱ्या जातील अथवा निर्माण होतील हे अजून पुरेसे स्पष्ट झालेले नाही. ChatGPT हे नवीन आहे आणि अनेक सोयी आहेत हे खरे असले तरी सर्व काही या तंत्रज्ञानावर सोपवून मोकळे व्हायचे की स्वतः काही विचार करून लेखन करायचे याचाही निर्णय करावा लागेल. आयते मिळणारे सगळेच काही चांगले नसते हे लक्षात ठेवलेले बरे ! नोकरी मिळण्यासाठी प्रत्येक क्षेत्रानुसार, पदानुसार, गरजेनुसार शैक्षणिक वा कामाची पात्रता लागते. आधीच नवीन नोकरी मिळविण्यात अडचण आणि त्यात कंपन्यांच्या वेगवेगळ्या अपेक्षा पाहिल्या तर भविष्यकाळात नोकरी मिळवणे किती कठीण जाणार आहे, हे लक्षात येते. जपानमधल्या एका कंपनीचे उदाहरण लक्षात घ्या. टोकियो शहरात काम करणाऱ्या LayerX Inc. या कंपनीने जाहीर केले आहे की नोकरीसाठी उत्सुक असाल तर तुम्हाला ChatGPT टाळून चालणार नाही. ChatGPT संदर्भात परीक्षा द्यावी लागेल, OpenAI Inc., आणि Notion AI. यांनी तयार केलेल्या ChatGPT वर काम करता...

  ने टफ्लिक्सची सेवा सध्या १९० देशांमध्ये आहे. काही वर्षांपूर्वीपर्यंत त्यांना कोणी तगडा प्रतिस्पर्धी नव्हता. पण आता ऍमेझॉन, HBO , डिस्ने यांसारखे प्रतिस्पर्धी आहेत. गेल्या वर्षी नेटफ्लिक्सच्या दर्शकांमध्ये घट झाली होती, २०२३मध्ये पुन्हा प्रेक्षक आपल्याकडे येत आहेत असा दावा नेटफ्लिक्सने केला आहे. पासवर्ड शेअरिंग बंद केल्यावर यात किती फरक पडतो ते पाहावे लागेल. कदाचित यावरच मार्ग म्हणून नेटफ्लिक्सने ३० देशांमधील आपले वर्गणीचे दर कमी केले आहेत. त्यात ब्रिटन, अमेरिका, भारत हे मात्र नाहीत. मलेशिया , इंडोनेशिया, थायलंड, फिलिपिन्स, क्रोएशिया, व्हेनेझुएला, इराण, केनिया हे देश आहेत. या साऱ्या देशांमध्ये नवीन ग्राहक मिळावेत आणि आधीपासून असलेले टिकून राहावेत हा हेतू आहे. ........................ माजमाध्यमांवर आपण एकदा पाठवलेला मेसेज दुरुस्त करण्याची सुविधा उपलब्ध झाली तर? आयफोनवर जे लोक iMessage वापरतात त्यांना ही सुविधा उपलब्ध आहे. मेसेज पाठवल्यावर दुरुस्त करता येतो, आधीची चूक सुधारता येते. आता Whatsapp ही सुविधा सगळ्यांना उपलब्ध करून देण्याच्या विचारात आहे, एवढेच नव्हे तर Whatsapp चा Test...

 कोरोनामुळे जगात सर्वच क्षेत्रात मोठी उलथापालथ झाली. अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या, लहान व्यवसाय बंद पडले, घरगुती व्यवसाय सुद्धा त्यातून सुटले नाहीत. अजून कोरोना नामशेष झाला नसला तरी यातील काही उद्योग पुन्हा सुरु होत आहेत, बंद न झालेले पुन्हा बाळसे धरत आहेत ही मोठीच शुभवार्ता आहे. उलथापालथ झालेल्या क्षेत्रात माध्यम क्षेत्राचाही समावेश आहे. विशेषतः वर्तमानपत्रे, मासिके या मुद्रित प्रकाराला मोठा फटका बसला. तेही आता यातून बाहेर पडत आहेत. परंतु कोरोनापूर्व काळातील वाचकसंख्या अजून काहीजणांना परत मिळवता आलेली नाही. कोरोना काळात वाचकांना ऑनलाईन वाचनाची ओढ लागली यामुळे हे होत आहे.   कोरोना ऐन भरात होता तेव्हा वर्तमानपत्रांचे वितरण बंद करण्याचा राज्य सरकारचा निर्णय वर्तमानपत्रांच्या मुळावर घाव घालणारा ठरला. कारण नंतर ऑनलाईन गेलेले वाचक ऑफलाईन येण्यास वेळ लागला. बऱ्याच जणांनी ऑनलाईन राहणेच पसंत केले. घरात आधी चार वर्तमानपत्रे येत असली तर आता दोनच येतात, ही वस्तुस्थिती आहे. बंद केलेली वर्तमानपत्रे महत्वाची नव्हती असा याचा अर्थ नाही. आर्थिक परिस्थिती आणि ऑनलाईन वाचायची सवय ही दोन प्रमुख कारणे...

 सॅमसंग S23 आज भारतात विविध कंपन्यांचे फोन उपलब्ध असले तरी सॅमसंग या दक्षिण कोरियन कंपनीचे फोन अजूनही लोकांच्या पसंतीस उतरतात. वन प्लस, आयफोन आणि सॅमसंग या तीन फोनना जास्त मागणी आहे, परंतु कमी किमतीतले कितीतरी चांगले फोन बाजारात मिळतात. या पार्श्वभूमीवर सॅमसंग कंपनीने नव्या S23 या मॉडेलची घोषणा केली आहे. त्यासाठी अमेरिकेत सॅन फ्रान्सिस्को येथे एक फेब्रुवारीला एक कार्यक्रम होणार आहे. नंतर लवकरच हा फोन ग्राहकांना मिळू लागेल. एक फेब्रुवारीचा कार्यक्रम सॅमसंग च्या अधिकृत यु ट्यूब चॅनेलवर ( https://www.youtube.com/samsung ) तसेच सॅमसंगच्या वेबसाइटवर (https://www.samsung.com/in/) पाहता येईल.

 अनेक जणांना त्यांचा मोबाईल उत्तम स्थितीत असतानाही नवा मोबाईल घेण्याची हौस असते. आपल्याकडे सगळी गॅजेट्स लेटेस्ट हवीत हा त्यामागील दुराग्रह असतो. नवा मोबाईल घेतला तरी जुना मोबाईल बॅक अप म्हणून जवळ असू दे असा विचार करणारे बरेच जण आहेत. जुन्या मोबाईलच्या आधीच मोबाईल मात्र विकायचा प्रयत्न होतो किंवा कचऱ्यात फेकला जातो.   हा कचरा (म्हणजेच इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंचा ई - कचरा) जगभरात प्रचंड वाढत आहे. हा आकडा भयावह आहे. international waste electrical and electronic equipment (WEEE) या संघटनेच्या म्हणण्यानुसार या वर्षी जगभरात जवळपास साडेपाच अब्ज फोन फेकून दिले जातील. या फोनमध्ये तांबे (कॉपर) आणि कोबाल्ट हे धातुरूप रासायनिक मूलद्रव्य असते. एकाच फोनचा विचार केला तर ते अतिशय कमी प्रमाणात मिळेल. साडेपाच अब्ज फोनमध्ये ते किती असेल याचा विचार करा. ते काढून घ्यायला हवे असा वरील संघटनेचा आग्रह आहे. जगात सध्या १६ अब्ज मोबाईल फोन आहेत. युरोपमध्ये एक तृतीयांश वापरकर्ते जुने फोन ठेवून देतात, फेकत नाहीत, असेही ही संघटना म्हणते. अर्थात ई - कचरा म्हणजे फक्त मोबाईल फोन नव्हेत. वॉशिंग मशिन्स, टोस्टर्स, कॉम्...

 आज भारतात 5G चा जमाना आला असला तरी याचा अर्थ इंटरनेट वेगवान झाले एवढाच घेता येईल. इंटरनेट अधिक सुरक्षित झाले असा चुकीचा अर्थ कोणी काढू नये. अनेक घरांमध्ये आज सुशिक्षित {?) पालकांकडूनही घरातील मूल एक वर्षाचे होण्याआधीच फोन अथवा आयपॅड अथवा कोणतेही गॅजेट याच्याशी जोडले जाते. मूल जसजसे जोडले जाते तसतसे या गॅजेट्सशी अधिक जवळ जाते. आणि पालकांपासून दुरावते. आणि मग हेच पालक मूल 'नेट addict ' झाले म्हणून त्याला / तिला मानसोपचार तज्ज्ञांकडे घेऊन जातात. सगळं दोष मुलांचा. या मुलांना इंटरनेटच्या नादी  लावणारे पालक निर्दोष ! ही परिस्थिती आज निर्माण झालेली नाही. 5G  सोडा, अगदी 2G असतानाच त्याची नांदी झाली होती. हे ओळखून ठाण्याच्या 'अहान  फौंडेशन'ने  ‘रिस्पॉन्सिबल नेटिझम’ या संस्थेची स्थापना केली. आज १६ ऑक्टोबरला ही संस्था दहा वर्षे पूर्ण करत आहे. आणि बाहेरच्या जगाची परिस्थिती अशी आहे की या व अशासारख्या अनेक संस्थांची गरज अधिकाधिक भासत आहे. अत्यावश्यक वाटत आहे. Internet  Addiction (आणि या विषयातले अनेक उपविषय) या विषयाने आज इतके अक्राळविक्राळ स्वरूप धारण केले आहे की ‘रिस्...

 आज भारतात 5G चा जमाना आला असला तरी याचा अर्थ इंटरनेट वेगवान झाले एवढाच घेता येईल. इंटरनेट अधिक सुरक्षित झाले असा चुकीचा अर्थ कोणी काढू नये. अनेक घरांमध्ये आज सुशिक्षित {?) पालकांकडूनही घरातील मूल एक वर्षाचे होण्याआधीच फोन अथवा आयपॅड अथवा कोणतेही गॅजेट याच्याशी जोडले जाते. मूल जसजसे जोडले जाते तसतसे या गॅजेट्सशी अधिक जवळ जाते. आणि पालकांपासून दुरावते. आणि मग हेच पालक मूल 'नेट addict ' झाले म्हणून त्याला / तिला मानसोपचार तज्ज्ञांकडे घेऊन जातात. सगळं दोष मुलांचा. या मुलांना इंटरनेटच्या नादी  लावणारे पालक निर्दोष ! ही परिस्थिती आज निर्माण झालेली नाही. 5G  सोडा, अगदी 2G असतानाच त्याची नांदी झाली होती. हे ओळखून ठाण्याच्या 'अहान  फौंडेशन'ने  ‘रिस्पॉन्सिबल नेटिझम’ या संस्थेची स्थापना केली. आज १६ ऑक्टोबरला ही संस्था दहा वर्षे पूर्ण करत आहे. आणि बाहेरच्या जगाची परिस्थिती अशी आहे की या व अशासारख्या अनेक संस्थांची गरज अधिकाधिक भासत आहे. अत्यावश्यक वाटत आहे. Internet  Addiction (आणि या विषयातले अनेक उपविषय) या विषयाने आज इतके अक्राळविक्राळ स्वरूप धारण केले आहे की ‘रिस्...

 तुम्ही कोणताही स्मार्टफोन वापरत असाल तरी त्याची बॅटरी किती काळ चालेल ते तुमच्या वापरावर अवलंबून असते. काही फोनची बॅटरी दिवसभर चालते तर काही बॅटरी संध्याकाळनंतर 'मला परत चार्ज करा' असे म्हणतात. त्यातही काही लोकांना ठराविक काळानंतर आधीच फोन विकून नवा फोन घेण्याची हौस असते. त्यामुळे प्रत्येक फोनचे चार्जर घरात साठत जातात. तुम्ही एकाच प्रकारचे फोन घेत असाल तर फार प्रश्न नाही, पण अँड्रॉइड ऐवजी आयफोन अथवा आयफोन ऐवजी अँड्रॉइड वापरायला सुरुवात कराल तर वेगवेगळे चार्जर जवळ बाळगणे आवश्यक ठरते. एक अँड्रॉइड व दुसरा आयफोन असा प्रकार असेल तर हे अत्यावश्यक बनते. येत्या काही महिन्यांत ही परिस्थिती बदलण्याची शक्यता आहे. युरोपीय संसदेने परवा एक ठराव करून २०२४ पासून सर्व फोन निर्मात्यांनी स्टॅंडर्ड चार्जिंग पोर्ट म्हणून USB Type-C प्रकारच वापरावा असा निर्णय घेतला आहे. फोन अँड्रॉइड असेल अथवा आयफोन अथवा आणखी कोणता, चार्जिंग पोर्ट USB Type-C हेच असायला हवे. लोकांची असुविधा टाळणे हे एक कारण आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या चार्जरमुळे ई कचरा वाढण्यावर निर्बंध येतील हे दुसरे कारण. असे झाल्यावर फोन धारकांना केव...