नेटभेट

 कोरोनामुळे जगात सर्वच क्षेत्रात मोठी उलथापालथ झाली. अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या, लहान व्यवसाय बंद पडले, घरगुती व्यवसाय सुद्धा त्यातून सुटले नाहीत. अजून कोरोना नामशेष झाला नसला तरी यातील काही उद्योग पुन्हा सुरु होत आहेत, बंद न झालेले पुन्हा बाळसे धरत आहेत ही मोठीच शुभवार्ता आहे. उलथापालथ झालेल्या क्षेत्रात माध्यम क्षेत्राचाही समावेश आहे. विशेषतः वर्तमानपत्रे, मासिके या मुद्रित प्रकाराला मोठा फटका बसला. तेही आता यातून बाहेर पडत आहेत. परंतु कोरोनापूर्व काळातील वाचकसंख्या अजून काहीजणांना परत मिळवता आलेली नाही. कोरोना काळात वाचकांना ऑनलाईन वाचनाची ओढ लागली यामुळे हे होत आहे.   कोरोना ऐन भरात होता तेव्हा वर्तमानपत्रांचे वितरण बंद करण्याचा राज्य सरकारचा निर्णय वर्तमानपत्रांच्या मुळावर घाव घालणारा ठरला. कारण नंतर ऑनलाईन गेलेले वाचक ऑफलाईन येण्यास वेळ लागला. बऱ्याच जणांनी ऑनलाईन राहणेच पसंत केले. घरात आधी चार वर्तमानपत्रे येत असली तर आता दोनच येतात, ही वस्तुस्थिती आहे. बंद केलेली वर्तमानपत्रे महत्वाची नव्हती असा याचा अर्थ नाही. आर्थिक परिस्थिती आणि ऑनलाईन वाचायची सवय ही दोन प्रमुख कारणे...

 आजकाल जवळ चांगल्या क्षमतेचा स्मार्टफोन असणे ही नवलाईची बाब राहिली नसली तरी अजूनही बराच मोठा वर्ग असा आहे की त्याला तीन चार हजाराच्या पुढील फोन घेणे परवडत नाही. अशा फोनमध्ये साठवण क्षमता कमी असते आणि फार अँप्स डाउनलोड करता येत नाहीत. डिफॉल्ट अँप्सनीच फोनची जागा बऱ्याच अंशी भरते. या लोकांसाठीच नव्हे तर यापेक्षा थोडे महागडे म्हणजे दहा हजाराच्या फोनमध्ये अधिक सुविधा असल्या तरी अँपच्या आकारमानामुळे अँप डाउनलोड करण्यावर मर्यादा येतात. यावर एक उपाय आहे. तरुणाईला आवडणाऱ्या इंस्टाग्राम, spotifay , फेसबुक वगैरे अँपची वजनाने लहान पण कामात सरस अशी अँप्स गूगल playstore वर उपलब्ध आहेत. त्याला Lite Apps म्हणतात. Instagram Lite किंवा Facebook Lite असा search दिला की ही अँप्स दिसतील. नुसत्या इंस्टाग्राम अथवा फेसबुक अँपचा आकार कितीतरी मोठा असतो. उदा. फेसबुक अँप डाउनलोड करायला गेल्यास ६७ MB इतका डेटा जाऊ शकतो. तर फेसबुक Lite डाउनलोड करताना फक्त १.९ MB डेटा वापरला जातो. असेच प्रत्येक अँप चे आहे. अत्यंत कमीआकारातील अँप डाउनलोड करून फोनमधला डेटा सेव्ह करू शकता. मायक्रोसॉफ्टने काही दिवसांपूर्वी Outlook ...

 आपण एखाद्या पर्यटनस्थळी आहोत आणि कौटुंबिक /वस्तू / वास्तू यांचे फोटो काढत आहोत, एखादी फोटोफार्म चांगली जमते, पण आयत्या वेळी नको तो माणूस फ्रेममध्ये येतो आणि फोटो बिघडतो असे तुमचे अनेकदा झाले असेल. त्या नको त्या व्यक्तीला फोटोशॉप अथवा तत्सम महागडी सॉफ्टवेअर्स वापरून काढून टाकता येते हे खरे असले तरी प्रत्येकाला ते जमतेच असे नाही. आता गुगलने नको ती व्यक्ती / वस्तू काढून टाकण्यासाठी जादूचा खोडरबर ( Magic Eraser ) दिला आहे. तुम्ही गूगल पिक्सेल फोन वापरत असाल तर ही सुविधा मिळेल, पण फक्त याच फोनमध्ये मिळेल असे नाही. तुम्ही Google One चे सभासद असाल (म्हणजेच जास्तीचे स्टोरेज विकत घेतलेले असेल) तर कोणत्याही अँड्रॉइड अथवा आयफोनवर ही सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. गुगलने नुकतीच याची घोषणा केली आहे. सध्या फोनचा वापर बोलण्यासाठी कमी आणि फोटो काढण्यासाठी जास्त होतो. उत्तमोत्तम कॅमेरा असलेले फोन आज बाजारात उपलब्ध आहेत. बहुतेक सगळे जण त्यांचे फोटो गूगल फोटोज मध्ये सेव्ह करतात. त्या फोटोंमधला अनावश्यक भाग / व्यक्ती या Magic Eraser द्वारे काढून टाकणे शक्य होणार आहे. या Magic Eraser मधला Camouf...

 तुम्ही कोणतेही इमेल अकाऊंट वापरत असाल तर त्याचा पासवर्ड हॅक केला जाण्याची भीती सतत असतेच. इमेल खाते हॅक झाल्यास आपला सगळा डेटा हॅकरच्या ताब्यात जातोच, परंतु त्याचा आर्थिक फटका बसण्यचीही शक्यता मोठी असते. आजच एका वर्तमानपत्रात ' इमेल हॅक करून ओटीपी मिळवला' अशा आशयाची बातमी वाचली. म्हणूनच या 2SV चे महत्व अनन्यसाधारण आहे. 2SV म्हणजे 2 Step  verification. हे जर  ON केलेले असेल तुम्ही जीमेलला लॉगिन केल्यावर तुमच्या फोनवर जीमेल विचारणा करील. हे लॉगिन मंजूर करायचे का असे विचारेल. तुम्ही होकार दर्शविल्याशिवाय लॉगिन होणार नाही. म्हणजेच तुमचा पासवर्ड हॅक झाला तरी 2 Step  verification ची सोय असल्यास हॅकरला लॉगिन करता येणार नाही.   आणि तुमचा डेटा सुरक्षित राहील. हे 2 Step  verification. कसे वापराल?   जीमेल ओपन करा. नंतर Settings  -See All  Settings  - Accounts  and  Import  - Other Google Account settings -  Security - 2 Step  verification  या मार्गाने जा. नंतर Get  Started  वर क्लिक करा. इथे जीमेल तुम...

 जीमेल मध्ये Filter and Block Addresses या सेटिंगचा वापर नियमितपणे केला तर इनबॉक्स सुटसुटीत ठेवण्यासाठी आणि तुमचे काम वेगवान होण्यासाठी खूपच मदत होते. काही वेळेला आपल्या इनबॉक्समध्ये स्पॅम मेसेजेस येतात. खरे म्हणजे जीमेलचे स्पॅम डिटेक्शन खूप चांगले आहे आणि शक्यतो स्पॅम मेसेज इनबॉक्स मध्ये येत नाहीत. ते सरळ स्पॅम फोल्डरमध्ये जातात तरीही काही नको असलेले ईमेल तुम्हाला आले आणि ते नियमित येत असले तर ते ब्लॉक करता येतात. त्यासाठी Filter and Block Addresses ही सोय खूप महत्त्वाची आहे. त्यासाठी जीमेल ओपन करा. सेटिंग मध्ये जा. See All settings वर क्लिक करा. नंतर Filter and Block Addresses वर क्लिक करा. Create New filterअसा पर्याय खाली दिसेल. त्यावर क्लिक करा. त्यानंतर पुढे दर्शवल्याप्रमाणे विंडो ओपन होईल. ज्या व्यक्तीकडून अथवा संस्थेकडून तो स्पॅम ईमेल येत आहे त्या व्यक्तीचा / संस्थेचा ईमेल ऍड्रेस तुम्ही Fromच्या पुढे टाकला आणि क्रिएट फिल्टरवर क्लिक केले की नंतर तुम्हाला त्या ई-मेलचे काय करायचे याचे पर्याय दिसतात. तो मेल थेट डिलीट व्हावा किंवा स्पॅममध्ये जावा किंवा तो ऍड्रेस कायमचा ब्लॉक व्हा...

 जीमेल मध्ये Filter and Block Addresses या सेटिंगचा वापर नियमितपणे केला तर इनबॉक्स सुटसुटीत ठेवण्यासाठी आणि तुमचे काम वेगवान होण्यासाठी खूपच मदत होते. काही वेळेला आपल्या इनबॉक्समध्ये स्पॅम मेसेजेस येतात. खरे म्हणजे जीमेलचे स्पॅम डिटेक्शन खूप चांगले आहे आणि शक्यतो स्पॅम मेसेज इनबॉक्स मध्ये येत नाहीत. ते सरळ स्पॅम फोल्डरमध्ये जातात तरीही काही नको असलेले ईमेल तुम्हाला आले आणि ते नियमित येत असले तर ते ब्लॉक करता येतात. त्यासाठी Filter and Block Addresses ही सोय खूप महत्त्वाची आहे. त्यासाठी जीमेल ओपन करा. सेटिंग मध्ये जा. See All settings वर क्लिक करा. नंतर Filter and Block Addresses वर क्लिक करा. Create New filterअसा पर्याय खाली दिसेल. त्यावर क्लिक करा. त्यानंतर पुढे दर्शवल्याप्रमाणे विंडो ओपन होईल. ज्या व्यक्तीकडून अथवा संस्थेकडून तो स्पॅम ईमेल येत आहे त्या व्यक्तीचा / संस्थेचा ईमेल ऍड्रेस तुम्ही Fromच्या पुढे टाकला आणि क्रिएट फिल्टरवर क्लिक केले की नंतर तुम्हाला त्या ई-मेलचे काय करायचे याचे पर्याय दिसतात. तो मेल थेट डिलीट व्हावा किंवा स्पॅममध्ये जावा किंवा तो ऍड्रेस कायमचा ब्लॉक व्हा...

 गूगल आपल्याला १५ जीबी डेटा फुकटात देते. त्यापेक्षा अधिक हवा असल्यास पैसे मोजावे लागतात. जे हे पैसे देण्यास तयार नसतात त्यांना आपला डेटा १५ जीबीच्या आत ठेवण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागते. मोठ्या attachment असलेले मेल delete अथवा फॉरवर्ड करणे, गूगल फोटोमधील फोटो delete करणे, गूगल ड्राईव्ह मधील नको असलेले फोल्डर / फाइल्स / फोटो काढून टाकणे हे उद्योग नित्यनेमाने करावे लागतात. अशा वेळेस कुठूनही हवा असलेला अथवा महत्वाचा फोल्डर / फाईल / फोटो चुकून delete होण्याची शक्यता असते. आपण Whatsapp वापरताना Daily / Weekly /Monthly अशा गरजेनुसार बॅकअप घेण्याची सोय करायला विसरत नाही. परंतु गूगल अकाऊंटचा बॅकअप कितीजण घेतात? तो नियमित घेतला तर 'फाईल चुकून delete झाल्यावर काय करायचे' हा प्रश्न कधीच पडणार नाही. हा बॅकअप घेणे अगदी सोपे आहे. जीमेल अकाउंट उघडा. आणि Settings - See All Settings - Accounts and import - Other Google Account setting - Data and Privacy - Download or Delete your data - Download your data - Google Takeout या मार्गाने जा. तुमच्या एकूण डेटापैकी काय काय save करता येईल याची यादी तु...

  भा रतात आजमितीला जवळपास ४८ कोटी लोक whatsapp वापरतात. सध्या परस्पर संवादाचे ते एक प्रमुख साधन झाले आहे. सुप्रभात ते शुभरात्रीपर्यंतचे सगळे मेसेज त्यावर येऊन आदळत असतात. तुमची इच्छा असो, वा नसो ! फार थोडे लोक / ग्रुप असे वायफळ मेसेज टाळतात आणि फक्त आवश्यक ते महत्वाचे मेसेज पाठवतात. भरपूर मेसेज साठले की कालांतराने एखादा मेसेज शोधायचा झाल्यास अडचण होते. Keyword देऊन तो मेसेज शोधू शकता हे खरे असले तरी त्यामुळे नेमका मेसेज मिळेलच याची खात्री नसते. तुम्ही आयफोन वापरत असाल तर त्यावर तारखेने मेसेज शोधू शकता. समाज एक जानेवारीच्या मेसेज, तुमच्या वाढदिवसाच्या दिवशी आलेले मेसेज अथवा एखाद्या विशिष्ट तारखेचे मेसेज शोधणे सोपे झाले आहे. ज्या लोकांचे / ग्रुपचे विशिष्ट तारखेचे मेसेज शोधायचे आहेत ते चॅट उघडा. लोकांच्या अथवा ग्रोउपचा नावावर टॅप करा. ऑडिओ, शेअर आणि सर्च असे तीन पर्याय दिसतील. त्यातील सर्चवर टॅप करा. खाली उजवीकडे कॅलेंडरचे चिन्ह दिसेल. त्यावर टॅप करा. तुम्हाला हवी ती तारीख शोधा. ओके म्हणा, तुम्ही लगेच त्या तारखेच्या चॅटवर जाल. हवा तो मेसेज पटकन मिळू शकेल. या आठवड्यात whatsapp ने आयफोन...

 आपल्याला आलेल्या मेलला उत्तर देताना काही वेळेस एकसारखा मजकूर द्यावा लागतो. उदा. कोणी आपल्याला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा मेलवर पाठवल्या असतील, एखाद्या कार्यक्रमाचे निमंत्रण आपल्याला कोणाला पाठवायचे असेल, किंवा काही कारणाने तुमचे अभिनंदन करणारे मेल आले असतील त्यांना उत्तर द्यायचे असेल, तर त्यांचे उत्तर, ''वाढदिवस शुभेच्छाबद्दल आभारी आहे', माझ्या अमुक एका कार्यक्रमाला यावे', किंवा 'आपण अभिनंदन केल्यामुळे खूप बरे वाटले, मी आपला आभारी आहे', वगैरे उत्तरे आपण पाठवतो. आता Whatsapp किंवा Telegram च्या जमान्यात अशा गोष्टी मेलवर येणे कमी झाले असले तरी या कारणासाठी मेलचा उपयोग अजूनही काहीजण करतात. अशी उत्तरे तयार करून ठेवणे आणि ती पटकन पाठवणे हा एक सोपा पर्याय जीमेलमध्ये उपलब्ध आहे. त्याला Templates असे नाव आहे. हे कसे तयार कराल? जीमेल ओपन करा. Compose बटनावर क्लिक करा. तुम्हाला जो मजकूर लोकांना पाठवायचा आहे तो type करा. मग खाली उजव्या बाजूला उभी तीन टिम्ब दिसतील त्यावर क्लिक करा. मग Templates वर क्लिक करून save Drafts as Templates वर क्लिक करा. ते कोणत्या नावाने सेव्ह करायचे ...

 आज परस्पर संवादासाठी टेलिग्रामपेक्षा Whatsapp जास्त वापरले जात असले तरी टेलिग्रामच्या काही फीचर्सची ओढ अनेकांना असते. टेलेग्रामवर एखादे चॅनेल तयार केले की लाखो लोकांपर्यंत एकाच वेळेस पोचता येते ही मोठी जमेची बाजू आहे. Whatsapp ने Communities  चा पर्याय आणला खरा, पण त्याला टेलिग्रामच्या चॅनेलची सर नाही, असे अनेकांना वाटते. आता चॅनेलची ही कल्पना इंस्टाग्रामने उचलली आहे. आज मार्क झकरबर्ग यांनी स्वतःचे 'मेटा चॅनेल' लाँच केले. अमेरिकेतील काही निवडक लोकांसाठी ही सुविधा उपलब्ध करून दिली. आता टप्प्याटप्प्याने ती सर्वांसाठी उपलब्ध होत आहे. इंस्टाग्राम Creators त्यांच्या चाहत्यांच्या / मित्रांच्या संपर्कात राहण्यासाठी या चॅनेलचा वापर करू शकतात. त्यासाठी text, photo, video, voice notes ,polls इतके पर्याय त्यांना उपलब्ध आहेत. 'मेटा' कंपनीने ही सुविधा उपलब्ध करून देताना म्हटले आहे की, ''Broadcast channels are a public one-to-many messaging tool that creators can invite all of their followers into and share text, video and photo updates.''. या चॅनेलमध्ये फक्त Creator...

 सध्याचे सर्वात लोकप्रिय माध्यम असलेल्या whatsapp ने या महिन्यात ग्राहकांसाठी बऱ्याच नवीन सुविधा आणल्या आहेत. सात फेब्रुवारीला त्यांनी Status Update च्या संदर्भात काही सुविधा दिल्या. वापरकर्ते आता ईमोजी वापरू शकतात , Voice Message शेअर करू शकतात. या सुधारणांचे पुढचे पाऊल म्हणून whatsapp ने आता एका वेळेस १०० फोटो एका मेसेजमध्ये पाठविण्याची 'सोय' केली आहे. ग्रुप Subject देण्यासाठी अधिक जागा उपलब्ध करून दिली आहे. Profile फोटोंच्या जागी 'अवतार' टाकण्याची सोय दिली आहे. शिवाय इथे तुम्ही स्टिकर्सही टाकू शकता. तुम्हाला एखादे Document पाठवायचे असेल तर ते पाठवताना त्यावर Caption सुद्धा देऊ शकता. हे सगळे बदल अँड्रॉइड फोन वापरणाऱ्यांची आहेत. बहुतांश लोक हेच फोन वापरत असल्याने त्यांना हा फायदा होणार आहे. सध्या एका मेसेजमध्ये एकावेळी जास्तीत जास्त ३० फोटो पाठवता यायचे. ही मर्यादा आता १०० पर्यंत वाढविण्यात आली आहे. यात व्हिडिओचाही समावेश करता येईल. असे असले तरी खरोखरच एवढे फोटो पाठविण्याची गरज आहे का याचा विचार करण्याची गरज आहे. आपण एखाद्या ट्रीपला गेल्यावर अथवा एखाद्या समारंभाला एवढे...

  AI म्हणजेच Artificial Intelligence हा शब्द सध्या चांगलेच चलनात आहेत आणि यापुढेही कायम राहतील असे दिसत आहे. या संदर्भात दुसरा चलनी शब्द म्हणजे ChatGPT (Chat Generative Pre-trained Transformer) . अगदी गूगलचे अस्तित्व धोक्यात आणू शकेल अशा या ChatGPT बाबत सध्या प्रचंड उत्सुकता आहे. OpenAI या कंपनीने हे तयार केले आहे. या कंपनीच्या संस्थापकांमध्ये सध्याचे बहुचर्चित एलोन मस्क हेही आहेत. मात्र त्यांनी २०१८मध्ये ही कंपनी सोडली. अजून ते कंपनीचे देणगीदार आहेत. २०१५साली स्थापन झालेल्या OpenAI Incorporated (OpenAI Inc.) कंपनीत मायक्रोसॉफ्टने २०१९मध्ये एक अब्जा डॉलर्स गुंतवले आहेत. आता ChatGPT चे जानेवारी २०२३मध्ये stable version आले तेव्हा मायक्रोसॉफ्टने आणखी दहा अब्ज डॉलर गुंतवले असल्याचे सांगण्यात येते. गूगल वि मायक्रोसॉफ्ट या दीर्घकालीन संघर्षाला एक नवे वळण मिळाले आहे. ChatGPT शी इतका जवळचा संबंध असल्याने मायक्रोसॉफ्टने आपला एज browser आणि Bing या search इंजिनमध्ये ChatGPT चा वापर करायचे जाहीर केले आहे. या ChatGPT ची नेमकी शक्ती अजून लक्षात यायची असली तरी लाँच झाल्यावर पहिल्या पाच दि...